Sztuczna inteligencja rozgrzewa inwestorów do czerwoności, a każdego miesiąca coraz więcej startupów osiąga status „jednorożca”, czyli wycenę przekraczającą miliard dolarów. To prawdziwy finansowy szał, ale czy to tylko bańka spekulacyjna, czy faktycznie przełom w technologii? Będziemy się przyglądać temu, które firmy, poza oczywistymi gigantami AI, zdołały przecisnąć się przez ten elitarny próg wyceny, bazując na danych z Crunchbase i PitchBook.
Kto skoczył nad miliard: Przegląd tych, którzy zdominowali scenę
Fascynacja AI generuje niesamowity kapitał, ale lista nowo upieczonych jednorożców pokazuje, że pieniądze płyną także w mniej oczywiste sektory. Owszem, dominuje szał na sztuczną inteligencję, ale spójrzmy prawdzie w oczy – zdarzają się zaskakujące wyjątki. Mamy tu firmy kosmiczne, jak Loft Orbital, i platformy handlowe bazujące na blockchainie, jak Kalshi. To dowodzi, że inwestorzy wciąż mają apetyt na dywersyfikację, nawet przy obecnej gorączce związanej z uczeniem maszynowym. Ta lista będzie ewoluować, więc warto śledzić, kto zyskuje i jak szybko.
Grudzień: Energetyczna rewolucja i cyfrowa obrona
Grudzień przyniósł ciekawe zestawienie. Heven Aerotech, założony w 2019 roku, celuje w ekologiczną przyszłość, tworząc drony zasilane wodorem, co jest już wyceniane na solidny miliard dolarów po ostatniej rundzie Serii B. Z drugiej strony mamy Unconventional AI, założony w 2025 roku, który pod wodzą byłego szefa AI z Databricks, Naveena Rao, pracuje nad energooszczędnym komputerem dla AI – ich wycena to astralne 4,5 miliarda dolarów po rundzie seedowej. To pokazuje, że infrastruktura dla AI jest równie gorącym tematem co same modele.
Nie możemy zapominać o bezpieczeństwie. Saviynt, działający w cyberbezpieczeństwie zarządzania tożsamością od 2010 roku, osiągnął wycenę 3 miliardów dolarów, co świadczy o stałym zapotrzebowaniu na solidne systemy obronne w cyfrowym świecie, nawet jeśli firma nie jest świeżakiem. W świecie automatyzacji IT, Serval (założony w 2024 r.) z wyceną 1 miliard dolarów tworzy agentów AI dla profesjonalistów IT. To kolejny dowód, że AI wchodzi w każdy zakamarek enterprise.
W innej dziedzinie, Chai Discovery (2024 r.), wspierany przez OpenAI, osiągnął wycenę 1,3 miliarda dolarów, pracując nad modelami przewidującymi struktury molekuł biochemicznych – biotechnologia i głębokie uczenie to mieszanka, która przyciąga wielkie pieniądze.
Listopad: Wizualizacje, muzyka i wyzwania dla gigantów
Listopad obfitował w firmy bazujące na generatywnej AI. Gamma, tworząca wizualizacje generowane przez AI, takie jak strony internetowe, osiągnęła 2,1 miliarda dolarów, co pokazuje, jak szybko rośnie rynek treści wizualnych. To prawdziwy „zabójca PowerPointa”, jak o nim donosił TechCrunch. Z kolei Luma (2021 r.), skupiona na generowaniu wideo, wystrzeliła do 4 miliardów dolarów po dużej rundzie Serii C.
Świat muzyki również nie pozostał w tyle – Suno (2022 r.), tworzące AI muzykę, osiągnęło wycenę 2,5 miliarda dolarów, mimo pewnych kontrowersji prawnych. Na drugim biegunie mamy Reflection (2024 r.), budujące otwarte modele fundamentalne, które zdobyły oszałamiające 8 miliardów dolarów po rundzie B. To jest realna próba rzucenia wyzwania obecnym liderom paradygmatu.
Warto odnotować również firmy w sektorach „tradycyjnych” wykorzystujące technologię: Eight Sleep (smart-materace z AI) osiągnęło 1,5 miliarda, a Radiant (energia jądrowa jako alternatywa dla oleju napędowego) – 1,8 miliarda dolarów.
Październik: Infrastruktura i futurystyczne technologie
Październik to był miesiąc dla infrastruktury. Fireworks AI (2022 r.), platforma AI dla modeli open-source, wyceniona na 4 miliardy dolarów, pokazuje, że fundamenty i narzędzia dla deweloperów są gorącym towarem. Modal (2021 r.), czyli cloud computing dla AI, osiągnął 1,1 miliarda dolarów.
W sektorze obronności, HawkEye 360 (2015 r.) zajmujące się technologiami obronnymi, ma wycenę 2 miliardów dolarów, co sugeruje stabilny i choć cichy, to bardzo dochodowy segment rynku high-tech. Z kolei Tempo (2025 r.), firma zajmująca się płatnościami blockchain, osiągnęła 5 miliardów dolarów – blockchain wciąż ma swoich zagorzałych fanów wyceniających go wysoko.
Sierpień: Robotyka i rolnictwo przyszłości
W sierpniu zaskoczyło wielu wejście firm z sektora realnego. Field AI (2023 r.) pomagające firmom autonomicznie obsługiwać roboty zdobyło 2 miliardy dolarów. To nie jest już futurystyka, to część obecnej transformacji przemysłowej. Z kolei Oishii (2016 r.), innowacyjna firma zajmująca się rolnictwem wertykalnym, osiągnęła 1,2 miliarda dolarów. Kulinaria przyszłości są drogie.
Lipiec: Wojna o modele i mobilność elektryczna
W lipcu, Reka, budująca AI modele, weszła do klubu jednorożców z wyceną 1 miliard dolarów. Ale najbardziej fascynująca jest Castellion (2022 r.), tworząca systemy militarne, która wyceniona jest na 2,8 miliarda dolarów. To pokazuje, jak strategicznie poważnie traktowane są inwestycje w zaawansowane systemy dla obronności. Na osłodę, Also, firma z sektora mobilności elektrycznej, wyrosła z inkubatora Rivian i osiągnęła miliard dolarów.
Wczesne miesiące: Fundamenty i MedTech
Już od stycznia było wiadomo, że rok zapowiada się dynamicznie. Hippocratic AI (2023 r.), tworzący modele opieki zdrowotnej, błyskawicznie wyceniono na 1,6 miliarda dolarów. To jaskrawy przykład, że narzędzia AI skierowane do pacjentów i lekarzy to gorący towar.
W lutym, medtech Abridge (2018 r.) osiągnął 2,8 miliarda dolarów, co tylko potwierdza ten trend. Nawet firmy stricte IT, jak Hightouch (platforma danych), urosły do 1,2 miliarda.
Czerwiec przyniósł spektakularny debiut: Thinking Machines, założona w zeszłym roku przez byłą osobę z OpenAI, Mirę Murati, zebrała 2 miliardy dolarów w rundzie seed, co wyceniło firmę na 10 miliardów dolarów! To wykracza poza standardowy status jednorożca; to już kategoria „dziesięciorożców”. Jak to skomentowałby profesjonalista – to czysta spekulacja oparta na nazwisku i wizji.
Warto też spojrzeć na nieszablonowe projekty. Kalshi (2018 r.), czyli rynki predykcyjne, osiągnął 2 miliardy dolarów, dowodząc, że rynki oparte na zakładach i prognozowaniu przyszłości nadal fascynują i przyciągają miliony dolarów pomimo regulacyjnych zawiłości.
